Tag

onderzoek Archieven - Stichting MKB Financiering

32% groei, non-bancair financieren krijgt vleugels

By | Actualiteiten, Financieren, techniek en visie, Nieuws, Non bancaire financieringsvormen, Onderzoek, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving, Stichting MKB Financiering

In 2021 hebben ruim 42.000 bedrijven financiering aangetrokken via non-bancaire financiers. Hiermee werd in totaal voor €3,1 miljard aan financiering verstrekt, een groei van 32% in vergelijking met het jaar er voor. Ruim 1 op de 5 financieringen onder de €1 miljoen is in 2021 al op deze manier verstrekt. Dit blijkt uit het Onderzoek non-bancaire financiering 2021 van Stichting MKB Financiering. 

“Steeds meer ondernemers weten de weg te vinden naar non-bancaire financiers. Toch is het voor veel ondernemers en hun adviseurs nog lastig om de juist keuzes te maken. Daarom is het belangrijk dat de komende jaren er ook actief ingezet wordt op de bekendheid van deze financieringsvormen bij het brede mkb” – Ronald Kleverlaan (Voorzitter Stichting MKB Financiering).

Snelle groei crowdfunding en vastgoedfinanciering 

Op factoring en de kredietunies na zijn alle sectoren binnen de non-bancaire financieringsmarkt tussen 2020 en 2021 sterk gegroeid. Daarbij valt voornamelijk de groei van financieringen binnen crowdfunding (124%) en vastgoedfinanciering (87%) op.

Vooral financieringen voor het (kleine) mkb

Traditioneel zien we dat vooral kleine financieringen worden verstrekt door non-bancaire financiers. Zij zijn gespecialiseerd in financieringen voor het (kleine) mkb. 

In 2021 zijn 40.510 financieringen onder een kwart miljoen verstrekt aan ondernemers, voor in totaal €1.7 miljard. Dit is 41% van de totale financieringen onder een kwart miljoen,die verstrekt zijn aan ondernemers in Nederland en een sterke stijging met 2020, toen nog 29,8% non-bancair verstrekt werd aan kleine kredieten.

Snelste groei in financieringen > € 250.000

Opvallende trend is dat non-bancaire financieringen ook steeds groter worden. De snelst groeiende categorie was afgelopen jaar de financieringen van € 250k – 1 mln. Het aantal verstrekkingen is hier met 55% gestegen. Maar ook het aantal nieuw verstrekte financieringen > €1 mln zijn met 37% hard gestegen.

Afgelopen jaar werd al 22% van alle financieringen aan mkb bedrijven < €1 miljoen verstrekt werd via non-bancaire financiers, terwijl dit in 2020 nog maar 17% was.. ontvangen.

De totale omvang van de verstrekte non-bancaire financieringen < € 1 mln. bedroeg afgelopen jaar € 2,49 mld, een stijging van 27%. In totaal hebben 42.236 bedrijven een financiering van < € 1 mln. ontvangen. Over de volle breedte is de non-bancaire mkb financieringsmarkt gegroeid.

Per categorie komt dit neer op:

  • Financieringen < € 50k – 12% stijging naar € 643 mln
  • Financieringen € 50k-250k – 30% stijging naar €1.049 mln
  • Financieringen € 250k-1 mln – 38% stijging naar € 801 mln
  • Financieringen > €1 mln – 55% stijging naar € 641 mln

Download Onderzoek non-bancaire financiering 

Het volledige onderzoek met tabellen en grafieken per non-bancaire financieringsvorm is beschikbaar als pdf en te downloaden.

Klantgericht en passend financieren, download de nieuwe Gedragscode MKB Financiers

By | Actualiteiten, Financieren, techniek en visie, Keurmerken, Nieuws

Op 13 juni 2022 kreeg Minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens uit handen van voorzitter Stichting MKB Financiering Ronald Kleverlaan de vernieuwde gedragscode Erkend MKB Financiers uitgereikt. In de Gedragscode MKB Financiers staan afspraken waar non-bancaire mkb financiers zich aan houden om passende financiering te verstrekken aan ondernemers. Het geeft ondernemers en adviseurs transparantie en duidelijkheid over de manier waarop financieringen verstrekt worden.

De nieuwe versie van de Gedragscode MKB Financiers is een uitbreiding op eerdere gedragscode uit 2019 en zal per 1 januari 2023 van kracht worden.

Hieronder de belangrijkste hoofdpunten:

De gedragscode MKB Financiers heeft als doel:

  • Kwaliteitskeurmerk bieden voor ondernemers, banken, institutionele beleggers en overheid.
  • Zorgdragen voor passende financieringsproducten voor ondernemers.
  • Bevorderen van eerlijke concurrentie in de mkb financieringsmarkt
  • Bevorderen van transparantie, zodat de ondernemer niet wordt verrast gedurende de looptijd van een financiering.
  • Ondernemers zo goed mogelijk informeren over wat zij van de aangesloten financiers mogen verwachten.

Professionaliseren organisatie

Binnen de nieuwe versie van de gedragscode is aandacht besteed aan het verder professionaliseren van de organisatie. Er wordt getoetst of de financier beschikt over een professionele organisatie voor selectie, beheer en uitwinning van de financiering. Daarbij is het belangrijk dat er een duidelijke functiescheiding binnen de organisatie is en dat dit is vastgelegd.

Privacy & WWFT

De organisatie heeft een verwerkingsregister beschikbaar. De organisatie houdt een incidentenregister bij, waarin fraude incidenten worden vastgelegd. De organisatie heeft beleid beschikbaar en geïmplementeerd voor de Wet ter voorkoming van Witwassen en Financiering van Terrorisme (WWFT). 

De financier zal een actief beleid voeren voor opleiding en bijscholing van medewerkers en zal de vakbekwaamheid ook borgen. Medewerkers die financieringen goedkeuren, hebben minimaal kennis vergelijkbaar of een gelijkwaardige opleiding/certificering inzake ondernemersfinanciering. Intern is er training/scholing m.b.t. melding van ongebruikelijke transacties (WWFT). 

De organisatie heeft op de website een privacyreglement beschikbaar, waarin wordt aangegeven met welke partijen data wordt uitgewisseld en welke data wordt opgeslagen.

Doorverwijzing

Wanneer de financiering niet passend is binnen het financieringsaanbod van de financier, dan zal de financier doorverwijzen naar de website van Stichting MKB Financiering of een andere locatie waar de Erkend MKB Financiers gevonden kunnen worden.

Download de vernieuwde gedragscode

De vernieuwde gedragscode Erkend MKB Financier is als pdf  hier te downloaden. Onderstaande MKB financiers voldoen aan de gedragscode en hebben het Keurmerk Erkend MKB Financier. Zij worden elk jaar door SMF geaudit of zij nog voldoen aan de gestelde voorwaarden van het keurmerk. Voor passende en klantgerichte financiering kunnen ondernemers hier terecht. MKB financiers die ook willen voldoen aan het keurmerk Erkend MKB Financier klikken hier om zich aan te melden.

Erkende MKB Financiers

Mei 2022 10e peiling ONL & SMF liquiditeit en steunmaatregelen mkb

By | Actualiteiten, Corona, Nieuws

mkb wil investeren en zoekt mede-aandeelhouders

Sinds de start van de coronacrisis in maart 2020 hebben ONL en Stichting MKB Financiering elke twee maanden gepeild hoe het met de liquiditeit en financiering van ondernemend Nederland staat. In mei 2022 is de tiende peiling uitgevoerd, waarin te zien is dat het mkb weer positief naar de toekomst kijkt en wil gaan investeren. Ondernemers kunnen echter financiering niet via traditionele financiers aantrekken hiervoor en zijn op zoek naar mede-aandeelhouders, waaronder investeringen vanuit personeel.

Meer dan helft ondernemers wil gaan investeren

55% van de ondernemers geeft aan op korte termijn of binnen 3 maanden te willen investeren. Dit is een stuk hoger dan tijdens het dieptepunt van de corona crisis toen maar 25-30% bereid was om te gaan investeren. Het percentage bedrijven met een urgent liquiditeitsprobleem is op het laagste punt sinds de start van de metingen gekomen en gedaald naar 18%.

Wel blijken ondernemers moeilijk terecht te kunnen bij banken en bestaande financiers. Slechts 3% van de deelnemers aan het onderzoek geven aan bij de bank terecht te kunnen. Maar ook bij andere financiers in de markt lijken de ondernemers niet aan te kunnen kloppen.

Ondernemers geven wel aan dat ze actief open staan voor investeringen door externe investeerders. 41% staat hier nu voor open, waarbij ca. ⅓ aangeeft dat ze personeel ook graag willen laten participeren.

Volgende peiling

Om goed de ervaringen van ondernemers, de trends en effecten te monitoren van de corona steunmaatregelen zullen we regelmatig een peiling uit blijven voeren. Meld je aan bij de ONL Ondernemersapp om hier aan mee te doen.

 

Januari 2022 9e peiling ONL & SMF liquiditeit en steunmaatregelen mkb

By | Actualiteiten, Nieuws, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving

38% van mkb heeft liquiditeitsprobleem

Sinds de start van de coronacrisis in maart 2020 hebben ONL en Stichting MKB Financiering elke 2 maanden gepeild hoe het met de liquiditeit en financiering van ondernemend Nederland staat. Begin januari 2022 is de negende peiling uitgevoerd, waarin ook de effecten van de huidige lockdown zijn genomen. Het percentage bedrijven met een liquiditeitsprobleem is sinds juni 2021 weer opgelopen van 29% naar 38%.

82% ondernemers weet niet waar zij financiering op kan halen

In de peilingen van de afgelopen 2 jaar blijkt dat het merendeel van de ondernemers nog steeds niet goed weten waar zij met hun huidige financieringsvraag terecht kunnen. Slechts 9% weet zeker dat de bestaande financiers hen niet kunnen helpen, en eenzelfde percentage weet zeker dat bestaande financiers wel kunnen ondersteunen. De overige 82% heeft nog geen idee of het mogelijk is, wat ook duidelijk aangeeft dat de ondernemer zelf geen goed overzicht heeft op de mogelijkheden die er wel of niet zijn in de mkb financieringsmarkt.

Volgende peiling

Om goed de ervaringen van ondernemers, de trends en effecten te monitoren van de corona steunmaatregelen zullen we regelmatig een peiling uit blijven voeren. Meld je aan bij de ONL Ondernemersapp om hier aan mee te doen.

 

Verdubbeling crowdfunding & direct-lending in 2021

By | Actualiteiten, Nieuws, Onderzoek, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving

Het mkb ontdekt steeds vaker de aanvullende mogelijkheden en flexibiliteit van non-bancaire financiering. Vooral de crowdfunding en direct lending aanbieders zijn in 2021 hard gegroeid en zullen naar verwachting in omvang in 2021 verdubbelen, blijkt uit een analyse van Stichting MKB Financiering op basis van de cijfers van de eerste twee kwartalen van 2021. Ook de financieringen via lease aanbieders groeien weer sterk (+13%), terwijl factoring een kleine daling laat zien.

Ronald Kleverlaan, voorzitter Stichting MKB Financiering over het onderzoek:
“In de eerste twee kwartalen van 2021 zagen we na de vorige lockdown een sterke wens van ondernemers om weer te gaan investeren. Non-bancaire financiers stonden hier direct klaar voor en konden ondernemers snel ondersteunen met passende financiering.”

Verantwoording

Jaarlijks voert Stichting MKB Financiering een uitgebreid onderzoek uit naar de ontwikkelingen in de mkb financieringsmarkt. Voor dit onderzoek is een beperkte steekproef gehouden onder een aantal deelnemers van het jaarlijkse onderzoek om belangrijke trends in kaart te brengen. Deze cijfers zijn gebruikt om te extrapoleren naar de hele markt.

In Q1 2022 zal weer een uitgebreid onderzoek uitgevoerd worden, om de feitelijke data van de financieringen over heel 2021 te publiceren.

Download Onderzoek non-bancaire financiering 

Het volledige onderzoek met tabellen en grafieken per non-bancaire financieringsvorm is beschikbaar als pdf en te downloaden.

November 2021 8e peiling ONL & SMF liquiditeit en steunmaatregelen mkb

By | Actualiteiten, Corona, Nieuws, Onderzoek, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving

Liquiditeitsproblemen kleinbedrijf lopen weer op

Sinds de start van de coronacrisis hebben ONL en Stichting MKB Financiering elke 2 maanden gepeild hoe het met de liquiditeit en financiering van ondernemend Nederland staat. Begin november is de achtste peiling uitgevoerd, dus nog ruim voordat de nieuwe lockdown is aangekondigd.

Korte termijn liquiditeitsproblemen lopen weer langzaam op

In de peilingen van de afgelopen maanden is zichtbaar dat bedrijven langzaam meer interesse krijgen om externe investeerders aan te trekken. Het aantrekken van eigen vermogen (uitgifte aandelen of afsluiten achtergestelde leningen) is belangrijk om de solvabiliteit van de onderneming te versterken. Daarbij geeft het merendeel van de ondernemers aan dat ze niet de zeggenschap over het bedrijf willen verliezen en het liefst dat vrienden en familie investeren. De winwin-lening is hier een goed instrument voor, waarbij kleine investeerders fiscaal vriendelijk kunnen investeren.

Volgende peiling

Om goed de ervaringen van ondernemers, de trends en effecten te monitoren van de corona steunmaatregelen zullen we regelmatig een peiling uit blijven voeren. Meld je aan bij de ONL Ondernemersapp om hier aan mee te doen.

 

Aantal non-bancaire financieringen stijgt met 10% naar ruim 39.000

By | Actualiteiten, Nieuws, Onderzoek, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving

Uit het jaarlijkse onderzoek van Stichting MKB Financiering blijkt dat het aantal verstrekte non-bancaire financieringen in 2020 weer is gegroeid. De groei zat in 2020 vooral in de kleine financieringen onder de €50.000. Bij de grotere financieringen en asset-based financieringen zoals leasing en factoring was een lichte daling zichtbaar.

Ronald Kleverlaan, voorzitter Stichting MKB Financiering over het onderzoek:
“Ook tijdens de Corona crisis is gebleken dat er behoefte was aan een breder aanbod in de mkb financieringsmarkt en dat bancaire en non-bancaire financiering elkaar goed hebben aangevuld. Ondanks de corona-pandemie konden ondernemers nog steeds goede non-bancaire financiers vinden.”

Opvallende cijfers non-bancaire financiering 2020

• 39.490 non-bancaire verstrekkingen in 2020 (10% groei)
• Aantal verstrekkingen < €50k met 21% gestegen
• Non-bancaire financieringen < € 1 mln. met 7% afgenomen
• Lease en factoring samen 74% van de non-bancaire financieringsmarkt


Trend en toekomst non-bancaire financiering

De corona crisis en dan met name de uitgebreide steunmaatregelen van de overheid hebben een dempende werking gehad op de vraag naar mkb financiering. De verwachting is dat eind 2021 en zeker in 2022 deze vraag weer hard aan zal gaan trekken. Nu er langzamerhand garantieregelingen en fondsen beschikbaar komen om non-bancaire financiers te ondersteunen, is de verwachting dat ook steeds grotere financieringen via non-bancaire financiers verstrekt gaan worden.

Download Onderzoek non-bancaire financiering 2020

Het volledige onderzoek met tabellen en grafieken per non-bancaire financieringsvorm is beschikbaar als pdf en te downloaden.

Onderzoek non-bancair financieren 2020 gestart

By | Nieuws, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving

Hoe zien de cijfers en trends van het non-bancair financieren binnen het MKB  van 2020 eruit? Wij zijn net zo nieuwsgierig als u en zijn met ons jaarlijks onderzoek gestart. Voor dit onderzoek vragen we het non-bancaire financieringsnetwerk en onze erkende non-bancaire financiers naar de kerncijfers van het afgelopen jaar. Alle data wordt deze editie verzameld en verwerkt tot een overzichtelijk geheel door Dennis Rochat. Dennis heeft vanuit zijn opleiding een achtergrond in financiën en was daarnaast werkzaam in de muziekindustrie waar hij voor een groot Nederlandse platenlabel de muziek royalties analyseerde en in kaart bracht. Hij is benieuwd naar de financiële resultaten van de non-bancaire financiers.

Onderzoek per e-mail ontvangen
We gaan er vanuit begin tweede kwartaal van dit jaar de cijfers en trends van 2020 in een gedegen rapport te kunnen presenteren. Wilt u dit onderzoek in uw mailbox ontvangen? Stuur dan een mail naar info@stichtingmkbfinanciering.nl onder vermelding van: Onderzoek non-bancair financieren 2020.

Eerdere SMF onderzoeken
In 2018 en 2019 hebben we ook een onderzoek naar de Nederlandse non-bancaire financieringsmarkt gedaan. Voor het onderzoek van 2018 klikt u hier en voor het onderzoek van 2019 klikt u hier. Voor een overzicht van andere SMF onderzoeken volgt u deze link.

Onderzoek naar medewerkersparticipatie in het MKB, Nederland loopt achter bij internationale ontwikkelingen

By | Nieuws, Non bancaire financieringsvormen, Onderzoek, Werknemersparticipatie en comunity finance


Als MKB medewerkers ook mede-eigenaar kunnen worden en mee investeren in de onderneming kan dat veel maatschappelijke voordelen opleveren. Uit de internationale vergelijking in het rapport ‘Making employee ownership work in startups and SME’s’ door onderzoekers Lara Spaans, Erik Stam en Ronald Kleverlaan van het European Centre for Alternative Finance (ECAF) van de Utrecht University School of Economics (U.S.E.) loopt Nederland in vergelijking met andere landen economisch, politiek en fiscaal achter in de ontwikkeling van de medewerkersparticipatie.

De drie voordelen van medewerkersparticipatie

Het rapport geeft verschillende adviezen hoe de medewerkersparticipatie in Nederland gestimuleerd en benut kan worden voor een betere vermogensverdeling, meer ondernemerschap en welvaart op de lange termijn voor de hele samenleving. Hierin zullen de politiek, belastingdienst, werkgevers en vakbonden elkaar echter wel moeten vinden.

Ook goed voor de solvabiliteit

Voor meer informatie over het rapport ‘Making employee ownership work in startups and SME’s’ klik je hier. Medewerkersparticipatie is ook een vorm van non-bancair financieren en kan een manier zijn om de solvabiliteit van een onderneming te verbeteren, zie ook onze blog 52.

 

Stop fiscale heffing op investeren, stimuleer MKB-financieringsmarkt met Durfkapitaalregeling en Winwinlening

By | Actualiteiten, Algemeen, Nieuws, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving


De MKB-sector groeit hard. Dit geldt echter niet voor de MKB-financieringsmarkt. Sinds de kredietcrisis van 2008 is het voor banken steeds minder winstgevend geworden om kredieten te verstrekken aan het MKB. De non-bancaire MKB-financieringsmarkt is een goede mogelijkheid om het gat dat geslagen is tussen banken en het MKB op te vangen. Deze markt stuit echter op veel barrières die ervoor zorgen dat de middelen niet bij het MKB uitgezet kunnen worden die nodig zijn om aan de financieringsbehoefte te voldoen. Een grote barrière voor particuliere investeerders om een grotere rol te spelen in de financiering van het MKB is de vermogensrendementsheffing.

Heffen versus stimuleren onderzocht

De  vermogensrendementsheffing barrière kan worden beslecht door een fiscale stimulans te geven in plaats van een fiscale heffing op investeren, zoals dat nu het geval is. Buitenlandse fiscale voorbeelden en voordelen in het SMF onderzoek Het stimuleren van de Nederlandse MKB-financieringsmarkt, Fiscale steunmaatregelen op basis van internationale voorbeelden wijzen daarop. Daarnaast is er een groeiende noodzaak tot het creëren van meer eigen vermogen in de MKB-sector. 

Over de vermogensrendementsheffing

De vermogensrendementsheffing is een fiscale belasting. In Nederland wordt iedere particulier die qua vermogen boven het heffingsvrij vermogen komt, belast met een vermogensrendementsheffing van tussen de 1,789% en de 5,28%. Het rendement dat particuliere kredietgevers doorgaans voor hun investering terugkrijgen weegt vaak niet op tegen deze heffing. Dit zorgt voor een enorme barrière voor particuliere kredietgevers die door deze belastingheffing sneller afzien van een mogelijke investering in MKB-bedrijven. Dit leidt in Nederland tot een groot MKB-financieringsprobleem omdat de MKB-sector niet de middelen kan aantrekken die ze nodig heeft.

Fiscale stimulans in plaats van fiscale heffing

Elders in Europa blijft de MKB-financieringsmarkt niet zo achter als in Nederland. In het SMF onderzoek is gekeken naar een aantal Europese landen die het op dit vlak goed doen. De desbetreffende landen zijn: het Verenigd Koninkrijk, België en Duitsland. Deze drie landen hebben goede en relatief eenvoudig toepasbare fiscale oplossingen die bijdragen aan het stimuleren van de (non-bancaire) MKB-financieringsmarkt. Er worden namelijk diverse fiscale stimuleringsregelingen toegepast om het financieel aantrekkelijk te maken om het MKB te financieren. Zo maakt België gebruik van vier fiscale regelingen, Duitsland één en het Verenigd Koninkrijk zes. In plaats van een fiscale belastingheffing wordt er in het buitenland een fiscale stimulans geboden. 

Effectiviteit van regelingen vergeleken

Deze fiscale stimulansen zijn in het onderzoek onder de loep genomen en geanalyseerd. In een onderzoek van de Europese Commissie uit 2017 (1.) komt naar voren dat fiscale stimulansen die verlichting bieden bij vervreemding en/of verlies het meest effectief blijken. Nederland heeft in het verleden ook gebruik gemaakt van zo’n fiscale stimulans, namelijk door de invoering van de Tante Agaathregeling, later veranderd in de zogenaamde Durfkapitaalregeling. Deze regeling is echter in 2011 afgeschaft. 

Voorbeelden fiscale stimuleringsmaatregelen die positief uitpakken

In het SMF onderzoek is naar voren gekomen dat voornamelijk de Belgische Winwinlening (2.), een regeling om een achtergestelde lening te verstrekken tegen een laag rentepercentage en de herinvoering van de Durfkapitaalregeling (verstrekken van eigen vermogen om de solvabiliteit van een bedrijf te verhogen) positief zouden kunnen uitpakken voor de Nederlandse MKB-financieringsmarkt.

De Winwinlening biedt de volgende fiscale voordelen aan kredietgevers:

  • Enerzijds een jaarlijkse belastingkorting voor de hele looptijd van de lening. De belastingkorting bedraagt 2,5% van de berekeningsbasis, wat neerkomt op een belastingkorting van maximum 1.250 euro per jaar (want 50.000 euro is het maximum per kredietgever);
  • Anderzijds de mogelijkheid tot een eenmalige belastingkorting in het geval dat de lening niet wordt terugbetaald. Deze belastingkorting bedraagt 30% van het openstaand kapitaal van de lening dat definitief verloren is gegaan.

Met name de kredietverstrekkers die hard worden geraakt door de vermogensrendementsheffing, ontvangen met de Winwinlening een  stimulans om dit verschil te minimaliseren.

De oorspronkelijke Durfkapitaalregeling bestond uit drie fiscale instrumenten:

  • Een vrijstelling voor box 3 van de Wet IB 2001 voor directe en indirecte beleggingen in durfkapitaal. Deze vrijstelling was gemaximeerd tot een bedrag van 51.390 euro en voor partners bedroeg dit bedrag het dubbele (102.780 euro).
  • Verliesaftrek voor de inkomstenbelasting op directe beleggingen in durfkapitaal tot 46.984 euro per startende ondernemer. Deze faciliteit is een persoonsgebonden aftrek. Op grond van de rangorderegeling van artikel 6.2 Wet IB 2001 mag de aftrek ook ten laste komen van box 3 en vervolgens box 2 wanneer box 1 daartoe geen mogelijkheid biedt.
  • Heffingskorting voor directe beleggingen in durfkapitaal. Deze bedraagt per jaar 1,3% van de gemiddelde directe beleggingen tot en met 2010. Deze heffing is sindsdien langzaam afgebouwd totdat het in 2014 volledig is afgeschaft.

Conclusie invoeren Winwinlening en Durfkapitaalregeling

Door het invoeren van de Winwinlening en Durfkapitaalregeling worden particulieren gestimuleerd om in het MKB te investeren en te financieren. De MKB-sector zou daarmee enorm geholpen zijn en minder afhankelijk zijn van de reguliere bancaire financiering en verbeteren ze de algehele financieringsmarkt voor het MKB.

Download het onderzoek

Voor het gehele onderzoek Het stimuleren van de Nederlandse MKB-financieringsmarkt, Fiscale steunmaatregelen op basis van internationale voorbeelden is beschikbaar als pdf via deze link. 

  1. https://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/final_report_2017_taxud_venture-capital_business-angels.pdf
  2. https://www.vlaio.be/nl/subsidies-financiering/subsidiedatabank/winwinlening