Tag

innovatie Archieven - Stichting MKB Financiering

Kleurrijk en divers, MKB Financieringscongres Mind the Gap wijst de weg voor inclusief financieren

By | Actualiteiten, Nieuws


Hoe maken we financiering aan het MKB diverser en inclusiever? Heeft AI bepaalde voorkeuren, waarom hebben vrouwen minder toegang tot financiering en wanneer is er sprake van de ‘dark shadow’ bij het nemen van een beslissing? 

Belangrijke vragen en begrippen die koningin Máxima en 200 MKB financiers en adviseurs 3 juni door een keur aan sprekers gepresenteerd kregen tijdens het MKB Financieringscongres Mind the Gap. Na het welkomstwoord door SMF voorzitter Ronald Kleverlaan sprak koningin Máxima als lid van het Nederlands Comité van Ondernemerschap de volle zaal als eerste toe en benadrukte het belang van toegang van financiering aan alle ondernemers. Ze gaf een voorbeeld over Oomen Verhuizers in Katwijk dat voor een innovatieve investering moeilijk financiering kon krijgen.Tot slot rondde koning Máxima haar toespraak af met de oproep dat alle spelers in het MKB ecosysteem actief en misschien zelfs een beetje activistischer moeten worden om de groei- en innovatiekracht van het Nederlandse MKB te bevorderen.

Ronald Kleverlaan, voorzitter Stichting MKB Financiering (SMF): Elk jaar is het MKB Financieringscongres een goed moment om iedereen weer te zien, te spreken en te inspireren. Dit jaar met het thema inclusie en diversiteit, we zijn trots op de bijdrage van koningin Máxima en alle andere sprekers.

 

Update nationaal convenant mkb-financiering

Na de toespraak van de koningin kwam speciaal gezant en voormalig oud-staatsecretaris van Financiën Menno Snel met een update van het nationaal convenant mkb-financiering. Hij gaf aan in augustus met een tussenadvies aan de regering te komen waarin niet gepleit gaat worden voor een speciale MKB bank en wanneer de financieringshub beschikbaar wordt. Voor de pauze nam Han Gerrits iedereen enthousiast mee in de wereld van AI. Een ontwikkeling die sinds 1986 aan de gang is, maar nu voor het grote publiek een grote opmars maakt en ook in de financieringswereld breed wordt toegepast. Verder werd duidelijk dat de uitkomsten van AI niet altijd intelligent zijn, verrassende uitkomsten biedt, gevoed moeten worden met de juiste data én dat AI niet meer weg te denken is.

Inspirerende en inclusieve initiatieven

Na een korte pauze werd de tweede helft van het congres besteed aan vier initiatieven die elk op hun eigen manier en bepaalde doelgroep de zaal inspireerden met hun inclusieve missie, visie, inzichten en werkwijze. Aan het woord kwamen Ruben Brave van Dutch New Narrative Lab, managing director Marianne Bruijn van Code-V, Mohamed el Bakali van Fair Finance Fund en Saja Chander van FASE. Na deze presentaties bood de afsluitende borrel een mooie netwerkmogelijkheid voor de sprekers en alle deelnemers.

Stichting MKB Financiering (SMF) kijkt terug op een geslaagd congres en bedankt alle sprekers, Dienst van het Koninklijk Huis en Landgoed de Horst te Driebergen voor hun bijdrage aan het congres. Met het jaarlijkse MKB financieringscongres levert de stichting een belangrijke aandeel aan de ontwikkeling van het financieringslandschap voor het MKB in Nederland.

Blog 71: Innovatie in financieren, denk als Maxima

By | Blog, Financieren, techniek en visie

Als je morgen hetzelfde doet als gisteren dan geef ik je vandaag financiering…

Ondernemers die ervaring hebben met het vragen van een financiering bij een bank weten ‘hoe het werkt’: als je in het verleden goed hebt gepresteerd kom je in aanmerking voor financiering. Vooral als je die financiering gebruikt voor uitbreiding van wat je toch al deed (‘meer van hetzelfde’). Bewezen trackrecord is voor (bancaire) financiers de belangrijkste basis voor financiering. Maar draagt dit bij aan een gezonde toekomst?

Koningin Maxima denkt nieuw

Afgelopen vrijdag 6 november hield Koningin Maxima een toespraak in haar functie van lid van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap (ter gelegenheid van de viering van de 140e Dies Natalis van de Vrije Universiteit, Amsterdam). In haar toespraak schonk ze aandacht aan (ontwikkelingen in) ondernemerschap in Nederland en de bijdrage die het MKB (voortkomend uit dat ondernemerschap) levert aan de economie. Twee aspecten die zij vervolgens in haar toespraak nader toelichtte betroffen de rol en het belang van innovatie door het MKB enerzijds en anderzijds de financiering van het MKB.

Innovatie is noodzakelijk om te overleven

De voortdurende veranderingen in kennis, producten en diensten, werkwijzen, gedrag, welvaart, maatschappelijke verhoudingen, kortom, de voortdurende veranderingen in de wereld vereisen een continue aandacht van ondernemers voor die veranderingen, dus aandacht voor innovatie. Dit is noodzakelijk om te overleven. Daarom is de vraag om financiering veel méér dan vraag om werkkapitaal voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Maxima: “…..investeren en financieren zijn de basis voor het vergroten van het verdienvermogen van bedrijven op langere termijn. Zonder investeringen in mensen, nieuwe processen, methoden en producten en ICT kan geen bedrijf succesvol blijven….”. 

Investeren in innovatie vraagt om innovatie in investeren

Het financieren van innovatie is vanuit de traditionele financieringsbeoordeling (kijken naar historische cahsflow, beoordelen waarde zekerheden) moeilijk voor traditionele vreemd vermogensverschaffers… Maar als je nu de zienswijze huldigt dat investeren per definitie toekomstgericht, ontwikkelingsgericht en innovatief is, dan is het logisch om de financieringsbeoordeling óók toekomstgericht, ontwikkelingsgericht en innovatief. 

Oproep Koningin Maxima helder

Fintechs (veelal non-bancaire financiers) hebben al een eerste aanzet gegeven tot nieuw denken. De oproep van de Koningin in haar toespraak was helder: “…Het is dus duidelijk: investeren in innovatie vraagt ook om innovatie in investeren!…”

Wij interpreteren dit als een oproep om verdergaande innovatie in financieren. Een oproep die wij graag onderschrijven.

Daarom vragen wij onze lezers: Heb jij ideeën of suggesties over:

  • Gaat het financieren van MKB bedrijven verder veranderen: hoe ziet de innovatie van het financieren er in de toekomst uit? 
  • Heb je suggesties voor nieuwe financieringsproducten?
  • Gaat het om andere, nieuwe financieringsnormen?
  • Komen er andere aanbieders of een andere verdeling tussen de aanbieders?
  • Zullen werknemers (bijvoorbeeld via werknemersparticipatie) een belangrijkere rol gaan spelen?
  • Hoe belangrijk is in de toekomst de rol van zekerheden?
  • Hoe kan de overheid een rol spelen in een innovatieve ontwikkeling van de financieringsmarkt?
  • Loopt het tijdperk ten einde: Als je morgen hetzelfde doet als gisteren dan geef ik je vandaag financiering…

Wij zijn benieuwd naar je reactie, deze kun je sturen naar info@stichtingmkbfinanciering.nl

 

Red de groei en diversiteit van de financieringsmarkt – Open brief aan staatssecretaris Economische Zaken en Klimaat en minister van Financiën

By | Actualiteiten, Corona, Nieuws, Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving

De overheid heeft in de Corona crisis snel maatregelen doorgevoerd om de financiering van het mkb op peil te houden. Het is goed dat de overheid deze rol zo snel op zich heeft genomen. Ondersteuning was nodig omdat veel mkb ondernemers in acute liquiditeitsproblemen terecht zijn gekomen en reguliere financiers beperkte ruimte hadden om te financieren. De overheid was en is in deze omstandigheden de partij die hier hulp moet bieden om grotere problemen te voorkomen. De overheid zou echter ook oog moeten houden op eerlijke marktcondities. Door deze maatregelen is er onbedoeld een ongelijk speelveld ontstaan, wat zo snel mogelijk hersteld moet worden.

Bij het vormgeven van de ondersteuning  is in eerste instantie teruggegrepen naar bestaande en oudere  maatregelen die gebaseerd zijn op het traditionele bancaire financieren van voor of vlak na 2008. Dit was in de eerste corona crisisfase begrijpelijk. Deze bestaande maatregelen zijn juridisch al uitgewerkt en dus makkelijk en snel uit te breiden en in te voeren.  

Steunmaatregelen sluiten niet aan bij het nieuwe, non-bancair financieren

Nu we enige tijd verder zijn kunnen we echter constateren dat ook de daarna getroffen maatregelen vooral aansluiten bij het oude financieren en er geen maatregelen komen die beter aansluiten bij, of beter toegankelijk zijn voor de nieuwere vormen van financiering. Voor een groot deel van deze nieuwe financiers zijn de huidige ondersteunende maatregelen van de overheid minder goed of helemaal niet toepasbaar. Zij hebben andere businessmodellen en vergunningen die niet passen in het juridisch keurslijf van de oude regelingen, terwijl het wel zeer professionele mkb financiers zijn die een belangrijke rol spelen in het mkb financieringslandschap. Door deze structuur kunnen zij geen beroep doen op de overheidsmaatregelen om hun financiële dienstverlening gaande te houden, waardoor de vernieuwing in de sector stil komt te liggen.

Innovatiegolf financieringsmarkt na financiële crisis 2008

Na de financiële crisis in 2008 is er een innovatiegolf ontstaan in de financieringsmarkt. Naast de banken zijn nieuwe financiers ontstaan die nieuwe producten aanbieden. Dat doen ze vaak met Fintech oplossingen om risico’s beter in te kunnen schatten en de informatiestromen te managen. Gezien het gerealiseerde volume en de lage defaults lukt dit op een effectieve manier. Deze financiers hebben nu een eigen plek in de markt waar zij zich expliciet richten op het bedienen van een specifieke groep mkb ondernemers. 

Meer financieringskeuze en betere financieringsmarkt voor het mkb

De combinatie van deze producten met de traditionele bankfinanciering maakt het voor mkb ondernemers mogelijk om een financieringsmix te realiseren die beter past bij de eigenschappen van hun bedrijf. Deze eigenschappen zijn een combinatie van de investeringsbehoefte, de gerealiseerde cashflow en de fluctuatie in de omzetresultaten van een bedrijf en kunnen voor ieder bedrijf anders zijn. Er is geen ‘one size fits all’. Het resultaat is hierdoor een financiering die beter past bij de groei ambities van de ondernemer, waardoor de financiering de innovatie en groei ondersteund in plaats van dat een ondernemer zich aan het keurslijf van een specifieke financieringsvorm moet aanpassen.

Kortom, sinds 2008 is er veel gewonnen op het terrein van financieren. De marktmacht van een paar partijen die de markt beheersten, de banken, is afgenomen en er is meer keuze voor de ondernemer. Onder andere ondernemers in de retail en horeca zijn hier mee geholpen. Banken kunnen deze sector lastig financieren. Een aantal nieuwe financiers hebben hier expertise opgebouwd en kunnen bij uitstek deze markt beoordelen en goed bedienen met passende financiering.

Breder mkb financieringslandschap samen met overheid volop in ontwikkeling

De overheid is direct betrokken geweest bij het ontwikkelen van deze nieuwe financieringsmarkt en heeft daarbij moeten laveren tussen het creëren van ruimte voor innovatie en het garanderen van de betrouwbaarheid van financiering en financiers voor mkb ondernemers en consumenten. Dit was niet altijd eenvoudig maar tot nu toe wel succesvol. Zo heeft de overheid bijvoorbeeld expliciet ruimte gegeven voor financiële innovatie binnen de bestaand wet en regelgeving, door tijdelijk te werken met ontheffingen voor het bemiddelen in opvorderbare gelden. Hierdoor hebben nieuwe financiers, zelf ook ondernemers, voor eigen rekening en risico nieuwe businessmodellen op kunnen zetten en nieuwe producten kunnen aanbieden, zoals online (American) factoring, crowdfunding, mkb beurzen en direct-lending platformen. De markt is nog in ontwikkeling en moet nog verder groeien en professionaliseren, maar de eerste stappen zijn gezet. In 2019 zijn al 50.000 ondernemers deels of geheel gefinancierd via deze nieuwe financiers.

Om de markttransparantie en professionaliteit verder te bevorderen is samen met een aantal van deze nieuwe marktpartijen, ondernemersnetwerken en het Ministerie van EZK in 2018 de Stichting MKB Financiering opgericht. De stichting richt zich op het verbeteren van de toegang tot financiering voor mkb ondernemers. Dit doet zij onder andere door het bevorderen van transparantie, en het formuleren en vastleggen van eisen voor gedrag van financiers en adviseurs in deze markt middels het professionaliseren van de mkb financiers door het uitvoeren van audits.

Nieuwe financiers niet ingeschakeld bij steunmaatregelen

Des te vreemder is het dat door diezelfde overheid, bij het inzetten en ontwikkelen van ondersteunende maatregelen geen rekening wordt gehouden met het passend zijn van die maatregelen voor nieuwe financiers. Met hun producten bieden deze financiers mogelijkheden voor ondernemers die traditionele financiers niet kunnen of willen bieden. Doelgroepen zoals ondernemers die een lening zoeken tot €250.000, of familiebedrijven zonder kredietrelatie met een bank, werden tot voor deze corona crisis zo goed als geheel door de nieuwe financiers en hun producten bediend. Bij het opzetten van steunmaatregelen voor deze groepen is echter geen aansluiting gezocht bij deze aanbieders, maar is teruggegrepen op banken en ROM’s. Deze partijen hebben het apparaat en de expertise niet om deze doelgroep structureel op lange termijn te kunnen bedienen en moeten dit tijdelijk opbouwen. De partijen die dit apparaat en de expertise wel hebben staan nu helaas langs de kant.

Ontwikkelingen financieringsmarkt stilgezet

Deze beleidsmatige route beperkt de keuze van het mkb op dit moment en zet de vernieuwingen en verbreding van de mkb financieringsmarkt stil. De nieuwe financiers kunnen immers hun producten nu minder aanbieden, onder andere doordat hun eigen funding niet op dezelfde voorwaarden toegankelijk is als die van de banken. En zij geen toegang hebben tot garanties  of in sommige gevallen alleen tot garanties die niet passen bij hun bedrijfsmodel. Verdere groei van deze sector wordt hierdoor beperkt. Verdere groei is wel nodig om alle mkb ondernemers toegang te geven tot een betere financieringsmix en marktverhoudingen te verbeteren. Mogelijk betekent de huidige manier van ondersteunen door de overheid dus feitelijk een een stap terug in de tijd voor alle marktpartijen.

Daarnaast zou meer aandacht voor het verkrijgen van eigen vermogen door mkb ondernemers veel toegevoegde waarde hebben. Het huidig instrumentarium is vooral gericht op vreemd vermogen. De nieuwe indeling van de vermogensrendementsheffing die in feite een kostenpost betekent op investeren in het mkb door particulieren is  ook een stap in de verkeerde richting.

Creëer toegang en instrument voor non-bancaire financiers

Tijdens het kamerdebat afgelopen week werd de COL-regeling verder uitgebreid. Dit is een nieuwe mogelijkheid om de non-bancaire financiers te betrekken. Een eerste stap wat de overheid kan doen is deze kans gebruiken om de groei en diversiteit in de financieringsmarkt beschikbaar te houden door de nieuwe financiers te betrekken bij deze regeling. Creëer daarnaast een instrument dat de nieuwe financiers ook toegang geeft tot aanvullend kapitaal en garantieregelingen zodat ook zij hun klanten, de mkb ondernemers, kunnen blijven bedienen. 

Het bestuur van de Stichting MKB Financiering
Ronald Kleverlaan
Jaap Koelewijn
Georgie Friederichs