Hoe blijf je als ondernemer, financier of adviseur succesvol in een wereld die steeds sneller verandert? Die vraag stond centraal tijdens het MKB Financieringscongres 2026 met het thema No Risk, No Return. In het congrescentrum van Achmea in Zeist  kwamen financiers, adviseurs, beleidsmakers en AI-experts samen om te spreken over de kansen én risico’s die de toekomst van mkb-financiering bepalen.

De rode draad van de dag was helder: innovatie vraagt om lef, maar ook om verantwoordelijkheid. Of het nu gaat om nieuwe financieringsvormen, kredietregistratie, kunstmatige intelligentie of de rol van de adviseur; de sector staat voor keuzes die bepalend zijn voor de toekomst van ondernemend Nederland.

Van pioniersfase naar volwassen sector

In zijn opening schetste SMF voorzitter Ronald Kleverlaan de ontwikkeling die de non-bancaire financieringsmarkt de afgelopen tien jaar heeft doorgemaakt. Waar non-bancaire financiering ooit een relatief onbekend begrip was, is de sector inmiddels uitgegroeid tot een onmisbare schakel binnen het financieringslandschap voor het mkb.

De markt is in omvang vertienvoudigd, de professionalisering heeft een grote vlucht genomen en non-bancaire financiers hebben inmiddels een vaste plek aan tafel bij beleidsontwikkeling en marktinitiatieven. Volgens Kleverlaan markeert dit het begin van een nieuwe fase, waarin verdere kwaliteitsverbetering en kennisontwikkeling centraal staan.

SMF Academy

Een concreet nieuw initiatief is de introductie van de SMF Academy, die later dit jaar van start gaat. Met de SMF Academy wil Stichting MKB Financiering bijdragen aan de kennisontwikkeling en verdere professionalisering van de non-bancaire financieringssector.

De opleidingen richten zich op professionals bij financiers, intermediairs en andere partijen in de markt. Daarbij gaat het om actuele thema’s zoals Wwft en klantonderzoek, fraudepreventie, nieuwe Europese anti-witwasregels, AI in kredietbeoordeling, datakwaliteit, dossiervorming, verantwoord financieren en bijzonder beheer. Ook komen er praktische modules voor frontoffice- en backoffice medewerkers die dagelijks met ondernemers, financieringsaanvragen en dossiers werken.

De SMF Academy wordt ontwikkeld in samenwerking met partners uit de markt, waaronder FOI. De gedachte daarachter is dat als de markt groeit, ook de kennis in de markt mee moet groeien.

Finankeur: Vertrouwen begint met transparantie

Dat professionalisering niet alleen gaat over groei, maar vooral over vertrouwen, werd onderstreept door Rindert Ekhart, sinds april directeur van Stichting Finankeur. Met Finankeur krijgt de zelfregulering in de sector een onafhankelijke en structurele basis. Finankeur beheert de keurmerken Erkend MKB Financier en Erkend Financieringsadvies MKB en ziet erop toe dat financiers en adviseurs werken volgens duidelijke kwaliteitsnormen.

Daarmee wordt zichtbaar welke partijen professioneel en betrouwbaar werken in de non-bancaire financieringsmarkt. Voor ondernemers is dat belangrijk: zij moeten kunnen vertrouwen op heldere informatie over kosten, voorwaarden, risico’s en verantwoordelijkheden. Voor de sector is Finankeur een teken van volwassenheid. De markt neemt zelf verantwoordelijkheid voor kwaliteit, transparantie en zorgvuldige dienstverlening.

Volgens Ekhart draait verantwoord financieren niet alleen om zekerheden, maar vooral om de vraag of een ondernemer de financiering daadwerkelijk kan dragen:

“Het gaat niet alleen om de kwaliteit van de parachute, maar ook om de kwaliteit van het vliegtuig,”

 

Een belangrijk aandachtspunt voor Finankeur wordt de verdere verbetering van transparantie. Ondernemers moeten eenvoudig kunnen begrijpen welke financieringskosten zij daadwerkelijk aangaan. Daarom zal Finankeur het gebruik van jaarrentes als standaard stimuleren, zodat financieringsaanbiedingen beter vergelijkbaar en begrijpelijk worden.

De boodschap was duidelijk: vertrouwen ontstaat wanneer ondernemers begrijpen wat zij tekenen en wanneer financiers en adviseurs hun verantwoordelijkheid nemen om helder en transparant te communiceren.

De adviseur van de toekomst

Waar vertrouwen centraal staat in financiering, geldt dat misschien nog sterker voor de rol van de adviseur. Dr. Fred de Jong (Hogeschool Arnhem Nijmegen) nam de aanwezigen mee in de vraag hoe die rol zich ontwikkelt onder invloed van duurzaamheid, digitalisering, arbeidsmarktkrapte en AI. Volgens De Jong neemt de complexiteit voor ondernemers snel toe. Financieringsvraagstukken staan steeds minder op zichzelf en raken aan thema’s als verduurzaming, personeelsbeleid, digitalisering en strategische keuzes over de toekomst van het bedrijf. Juist daardoor neemt de behoefte aan goed advies toe.

AI zal volgens hem veel administratieve werkzaamheden overnemen, maar dat betekent niet dat de adviseur verdwijnt. Integendeel. De toegevoegde waarde verschuift van productadvies naar strategische begeleiding. De adviseur van de toekomst helpt ondernemers niet alleen bij het verkrijgen van financiering, maar denkt mee over vragen als: waar staat dit bedrijf over vijf jaar? Hoe blijft het toekomstbestendig? Welke investeringen zijn nodig om concurrerend te blijven?

Menselijke eigenschappen zoals empathie, vertrouwen en het kunnen leggen van verbanden tussen verschillende disciplines blijven daarbij cruciaal. Tegelijkertijd gaf De Jong een duidelijke waarschuwing af. Wanneer de sector onvoldoende investeert in zelfregulering en professionalisering, ligt zwaardere wetgeving op de loer. De geschiedenis van de financiële adviesmarkt laat zien dat overheidsingrijpen grote gevolgen kan hebben voor de sector.

Waarom goede data ertoe doet

Dat verantwoord risico nemen begint bij betrouwbare informatie, werd benadrukt door Karen Kersten, bestuurder van BKR. Waar het congres sprak over No Risk, No Return, introduceerde zij een andere invalshoek: Known Risk, Better Return.

Kersten waarschuwde voor de mogelijke gevolgen van de nieuwe Wet Stelsel Kredietregistratie, waarin zakelijke kredieten aan natuurlijke personen mogelijk buiten het kredietregister zouden vallen. Volgens BKR zou dat een belangrijke stap achteruit betekenen. De cijfers laten zien waarom. Ongeveer acht procent van de ondernemers heeft te maken met betalingsachterstanden, tegenover 2,9 procent van de consumenten. Daarnaast zijn de gemiddelde schulden van ondernemers aanzienlijk hoger.

Het verdwijnen van zakelijke kredietregistratie zou Nederland bovendien een uitzondering maken binnen Europa, waar vergelijkbare registers juist breed worden ingezet om risico’s inzichtelijk te maken. Volgens Kersten gaat het uiteindelijk niet alleen om kredietverlening, maar ook om het voorkomen van problematische schulden. Financiële problemen hebben grote maatschappelijke gevolgen, variërend van verminderde arbeidsproductiviteit tot gezondheidsproblemen.

De oproep aan de sector was helder: laat het belang van een goed werkend kredietregister horen in Den Haag.

AI als kans én verantwoordelijkheid

Na de pauze verschoof de aandacht naar misschien wel het meest besproken onderwerp van het moment: kunstmatige intelligentie.

Frans van Bruggen (Future Bridges), specialist op het gebied van verantwoord AI-gebruik, schetste hoe snel de ontwikkelingen elkaar opvolgen. Sinds de doorbraak van ChatGPT in 2022 is de technologie in een stroomversnelling geraakt. Inmiddels verschuift de aandacht van generatieve AI naar zogenaamde agentic AI, waarbij complete werkprocessen kunnen worden geautomatiseerd.

Volgens Van Bruggen biedt dat enorme kansen. Routinematig werk kan sneller, goedkoper en efficiënter worden uitgevoerd. Tegelijkertijd waarschuwde hij voor een aantal belangrijke risico’s. Europa is sterk afhankelijk van Amerikaanse en Chinese technologiebedrijven voor cloud- en AI-oplossingen. Daarnaast nemen cybersecurity-risico’s toe en mislukt een groot deel van de AI-projecten omdat organisaties zonder duidelijke strategie experimenteren. Zijn advies was daarom om AI niet als los experiment te benaderen, maar als onderdeel van een bredere organisatievisie.

Minstens zo belangrijk is volgens hem de menselijke factor. Creativiteit, empathie, moreel oordeel en strategisch inzicht blijven eigenschappen waarin mensen zich onderscheiden van machines. Zijn afsluitende boodschap vatte de kern van zijn verhaal treffend samen:

“Forget Python, Study Plato.”

 

Technologische vaardigheden zijn belangrijk, maar kritisch denken en een sterk moreel kompas worden volgens hem de echte onderscheidende factoren.

AI in de praktijk: de ervaring van Mollie

Waar Van Bruggen de grote lijnen schetste, liet Sjoerd Huisman van Mollie Capital zien hoe AI vandaag al wordt ingezet binnen financiering.

Mollie gebruikt machine learning om ondernemers binnen enkele minuten een financieringsaanbod te doen op basis van hun transactiedata. Het proces is grotendeels geautomatiseerd: van risicoanalyse tot uitbetaling. Dankzij deze aanpak kunnen ondernemers snel beschikken over werkkapitaal om te investeren in groei, voorraad of marketing. Daarnaast gebruikt Mollie AI intern voor uiteenlopende toepassingen, zoals het analyseren van duizenden supporttickets, het bouwen van prototypes en het beoordelen van financiële informatie.

Toch benadrukte Huisman dat ook hier menselijke controle belangrijk blijft. Zeker bij grotere financieringen en complexe dossiers blijven medewerkers betrokken bij de beoordeling. Een belangrijke uitdaging ziet hij in de balans tussen nauwkeurigheid en uitlegbaarheid. Hoe geavanceerder een model wordt, hoe moeilijker het is uit te leggen waarom een bepaalde beslissing wordt genomen. Juist dat spanningsveld wordt steeds relevanter onder de Europese AI-regelgeving.

De mens blijft aan zet

In de afsluitende Fireside chat paneldiscussie werd duidelijk dat AI niet langer een onderwerp is voor de toekomst, maar dagelijkse praktijk. Joris Verboven (EnableNow) merkte op hoe open banking en automatisering financieringsprocessen drastisch versnellen. Waar aanvraagtrajecten vroeger weken konden duren, worden steeds meer processen binnen enkele uren afgehandeld. Jelmer Baukema (Van Doorne) benadrukte dat organisaties die serieus werk willen maken van AI, daarvoor dedicated capaciteit moeten vrijmaken. AI implementeren is geen nevenproject, maar vraagt om focus, experimenteren en samenwerking tussen business, IT en compliance.

Tegelijkertijd waren de panelleden het eens over één belangrijk punt: technologie verandert het werk, maar vervangt niet de menselijke relatie. Juist bij complexe financieringen, bedrijfsovernames, strategische keuzes en persoonlijke gesprekken blijft menselijke expertise onmisbaar.

No Risk, No Return

Het MKB Financieringscongres maakte duidelijk dat de financieringssector zich in hoog tempo ontwikkelt. Nieuwe technologieën, veranderende regelgeving en een groeiende behoefte aan transparantie vragen om voortdurende professionalisering. Maar de belangrijkste conclusie van de dag was misschien wel dat innovatie en menselijkheid geen tegenpolen zijn. AI kan processen versnellen. Data kan risico’s beter inzichtelijk maken. Nieuwe financieringsvormen kunnen ondernemers sneller helpen groeien.

Toch blijft vertrouwen de basis. Of zoals meerdere sprekers gedurende de dag benadrukten: succesvolle financiering draait uiteindelijk niet alleen om technologie of kapitaal, maar om mensen die verantwoordelijkheid nemen, risico’s begrijpen en ondernemers helpen vooruit te komen. En juist daarin ligt de kracht van een volwassen en toekomstbestendige financieringssector.

Tot slot

Stichting MKB Financiering bedankt alle sprekers voor het delen van hun ervaringen en inspirerende presentaties, de sponsoren Van Doorne, FOI en EnableNow voor hun bijdrage en Achmea voor de faciliteiten en gastvrij gebruik van het congrescentrum.